Anadolu’ya İzmir’den girip Ankara’ya, Sakarya hattına kadar gelip dayanan işgal ordusuna dur demenin zamanıydı. Artık ” ya istiklal, ya ölüm”dü, ortası yoktu. Viyana’dan bu tarafa süregelen çekilme son bulmalıydı. Düşman donanımlıydı, çünkü İngiliz donatmıştı. Bu tarafta ise yokluk, yoksulluk diz boyuydu. “Kağnı” ile “kamyonun savaşı” başlıyordu.

22 Ağustos 2026

Şevket Bülend YAHNİCİ

Sakarya günlüğü devam ediyor …

“Bugün 22 Ağustos. 105 yıl önce Ağustos sıcağında Mehmetçik bir ayda kazabildiği en fazlası 80 -90 cm derinlikte olan siperlerde bekliyor. Cephemizi kuzeyde Çile dağının kuzeyinde akan Ankara çayına, güneyde Mangal dağına dayamıştık. Orta kesimde ihtiyatlar vardı.Yunan şu tepelerin arkası Ankara, zafer sizi bekliyor diye askerini şartlandırıyordu. Ordumuzda 5401 subay ( çoğu3-4 aylık eğitimle Abidinpaşa talimgahında yetiştirilmiş; genç subaylardı. Ancak başlarında çok tecrübeli subay ve komutanları vardı) 96326 er, 54.572 çeşitli marka, çoğunun süngüsü olmayan tüfek, 825 makinalı tüfek, 169 eski model top, 32.137 hayvan, kağnılar ve 2 uçağımız vardı. Mühimmatımız azdı.Yunan ordusunda ise 5.500subay,178.000 er 48.900 hayvan, 50.000 son model tüfek, 2084 hafif makinalı tüfek, 684 ağır makinalı tüfek, 296 top, 1380 süvari kılıcı, üç tonluk 600 adet kamyon, bir tonluk 240adet kamyon ve 18 uçak, bitmez denilen mühimmat stoku vardı.(Sayılar Kadim Koç Beyin yazdığı Ankara’nın Kördüğümü Sakarya kitabından alınmıştır.) Bir tarafta İki yıldır içte isyanlarla, güneyde Fransızlarla, doğuda Ermenilerle, batıda Yunanla çarpışan; şimdi ise kendisini imha etmek için gelen Yunan’a karşı savaşacak, onur mücadelesi veren ordumuz vardı. Başında Mustafa Kemal Paşanın olduğu, Fevzi Paşanın Genel kurmay Başkanı, batı cephesi komutanının İsmet(İ Paşa (İnönü), Grup komutanları Albay İzzettin (Çalışlar), Albay Selahattin (Adil), Mirliva Yusuf İzzet Paşa(Met),Kemalettin Sami (Gökçen), Albay Fahrettin (Altay), Albay Halit (Karsıalan) ve Mürettep Kolordu komutanı Albay Kazım (Özalp) tarafından yönetilecek ordumuz eldeki kıt imkanlarla savaşa girecekti yarın.

Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos 1921 de başlayıp 22 gün ve gece sürdü. Sizlere bu süre içinde, rahat koltuklarınızda okumanızı önerdiğim iki kitap var. 1- Kadim Koç Bey tarafından yazılan ‘Ankara’nın Kördüğümü Sakarya’ kitabı, 2- Turgut Özakman tarafından yazılan ‘Şu Çılgın Türkler’ Bu kitaplarda benim birkaç gündür yazdığım metinlerin çok daha çarpıcı olanlarını, yaşanmış anıları, muharebe haritalarını, tafsilatlı bilgileri bulacaksınız. Bu kitapları Aile Üyelerinize, Arkadaşlarınıza, Dostlarınıza lütfen tavsiye edin. Bu günlere nasıl geldiğimizi, herkesin bir kere daha okuması lazım diye düşünüyorum. Saygılarımla. Turgut Sarıfakıoğlu Sakaryamm Derneği Başkan Yd.”