Süper lige yükselen Amed Sportif Faaliyetler kulübünün kronolojisi şöyledir:

-1972–1985: Melikahmet Turanspor

-1985–1990: Melikahmetspor

-1990–1993: Diyarbakır Belediyespor

-1993–1999: Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor

-1999–2010: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor

-2010–2015: Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor

-2015–günümüz: Amed Sportif Faaliyetler

Anlaşılıyor ki, Melikahmet Turanspor’u kuranlar, Diyarbakırlı olan büyük Türkçü Ziya Gökalp’ın Turan şiirinden ilham almıştı:

“Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan / Vatan, büyük ve müebbet bir ülkedir, Turan!”

---

Kulübün İnternet sayfasında da “Amed Sportif Faaliyetler Spor Kulübü’nün temelleri, 1972 yılında Diyarbakır’da atılmıştır. Kulüp, kuruluş döneminde Melikahmet Turanspor adıyla faaliyetlerine başlamış; Diyarbakır’ın spor kültürünü geliştirmeyi, gençleri sporla buluşturmayı ve kente kalıcı sportif değerler kazandırmayı amaç edinmiştir. 1985 yılında kulübün adı Melikahmetspor olarak güncellenmiştir. 2014 yılı, kulüp açısından tarihi bir dönüm noktası olmuştur. Alınan genel kurul kararıyla kulübün adı Amed Sportif Faaliyetler Kulübü olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik; kulübün kente aidiyetini, kültürel bağlarını ve toplumsal sorumluluk anlayışını daha güçlü biçimde yansıtan yeni bir dönemin başlangıcını simgelemiştir.” diye bilgi veriliyor:

Yazıda “Bugün ve vizyon” başlıklı bölümde “Amed Sportif Faaliyetler Spor Kulübü’nün faaliyetleri aşağıdaki temel değerler üzerine inşa edilmiştir” denildikten sonra “Aidiyet ve Kimlik” ara başlığı altında “Kulüp, Bölge’nin tarihsel, kültürel ve toplumsal dokusundan beslenir. Sporcuların ve kulüp bileşenlerinin kente, kulübe ve birbirlerine güçlü bir aidiyet duygusuyla bağlı olmaları teşvik edilir.” ifadesi kullanılıyor.

---

Vikipedi’ye göre “Kulüp, 28 Ekim 2014 tarihinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Burhan Karadeniz Cep Sineması’nda gerçekleştirilen kongrede ‘Amedspor’ olarak isim değiştirdi. TFF ilk başta, aynı adla başka bir futbol takımı kurulduğu için ve TFF kanunlarına göre aynı adın kullanılması yasak olduğu için, isim değişikliğini kabul etmedi. Ancak takım, adını ‘Amed Sportif Faaliyetler Kulübü’ olarak değiştirince TFF bu yeni adı kabul ettiğini bildirdi. Ayrıca takımın renkleri de Yeşil–Kırmızı–Beyaz olarak değiştirildi, yeni armasındaki sarı renk ise beyaz renk ile değiştirildi.

2022–23 2. Lig Beyaz Grup ekiplerinden Bursaspor ile Amed Sportif Faaliyetler arasında ligin ilk yarısında yapılan maç Diyarbakır’da Amed Sportif Faaliyetler’in ev sahipliğinde gerçekleşti ve büyük bir gerilimi beraberinde getirdi. 25 Eylül 2022’deki karşılaşmada stada zırhlı araçla giriş ve çıkış yapan Bursasporlu oyuncular, maç başlamadan önce ısınmak için sahaya çıktıklarında taş ve bıçaklar fırlatılarak karşılandılar ve güvenlik güçlerinin yardımıyla sahadan sağ salim çıkarıldılar. Maç boyunca Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin kullandığı ve ‘Kürdistan bayrağı’ olarak da anılan bayrak açıldı, sahaya ve Bursaspor kalecisine çeşitli cisimler fırlatıldı. Amed Sportif Faaliyetler taraftarları stadyum dışında da polisin uyarılarına taşlarla yanıt verdi.

Ligin ikinci yarısında, 5 Mart 2023’te Bursa’da oynanan ikinci maçta sahaya çıkan Amed Sportif Faaliyetler oyuncularına ve taraftarlarına da saldırılar geçekleştirildi. Olaylardan sonra TFF Tahkim Kurulu, Bursaspor’a 6+1 seyircisiz maç cezası verirken, kulüp yöneticilerine de 90 gün süreyle futbol faaliyetlerinden men cezası verdi. Konuyla ilgili resmî Twitter hesabından açıklamada bulunan HDP, ‘Bursa’da Amedspor’a yapılan ırkçı saldırıları kınıyoruz. 90’ların katilleri, JİTEM artıklarının ruhunun gezdiği atmosfer ne Amedspor’u engelleyebilecek ne de barış umudunu bitirebilecek. Sorumlulardan hukuk önünde hesap sorulmalıdır. Biz faşizme karşı diz çökmeyecek milyonlarız.’ açıklamasında bulundu.”

---

Görüldüğü gibi, kulübün Amed adını almasına izin veren Futbol Federasyonu’dur… İzni veren federasyon başkanı Yıldırım Demirören’dir. Futbol federasyonunun, siyasi iktidarın bilgisi dışında böyle bir karar veremeyeceği ortadadır.

Amed ismi, kökeni MÖ 1300’lü yıllara, Asur dönemine dayanmaktadır. Yani Antik çağda, Roma ve Bizans dönemlerinde Amida olarak geçer. İsmin Kürtçe ile bir ilgisi yoktur ama PKK ve Dem Parti, Diyarbakır için “Amed” ismini kullanmaktadır.

Yani Amed adının bir spor kulübüne verilmesi, iktidarın açılım politikaları ile paraleldir ve “Türk-Arap Kürt ittifakı” diye formülleştirilen federasyon projesine halkı alıştırma girişimlerinden biridir.

09 Mayıs 2026

Arslan BULUT

KAYNAK: https://yenicaggazetesi.com/