Türkiye’nin büyük ziyalısı Mümtaz Turhan’ı unutmamak lazımdır…

1 Ocak Mümtaz Turhan’ın vefat yıldönümüdür…

1 Ocak 1969 yılında vefat eden Prof. Dr. Mümtaz Turhan; sadece bir psikolog, pedagog, sosyolog olarak Türk düşünce tarihinde mümtaz bir yere sahip olmasının ötesinde Türk milliyetçiliği fikir ve düşünce sisteminin iki büyük kutbu Ziya Gökalp ile Erol Güngör arası geçiş döneminin çok önemli bir ismidir. Şimdilerde ideolojik tarihiyle ve ideolojik hassasiyetleriyle pek ilgisi olmayan/kalmayan bir camia haline -maalesef- getirildiğimiz için Türk milliyetçiliği nedir, neydi, kimler bu ideolojiye ne hizmetler etti, neler yazıldı, ne mücadelelerden geçildi gibi konulara da pek bakmaz olduk. Mesela ,Türksoy’un kararıyla 2026 Ziya Gökalp yılı ilan edildi. Bakalım neler yapacağız ?..APO’dan, PKK’dan, DEM’den başımızı kaldırıp da Türkçülükle uğraşmaya vakit bulabilecek miyiz ?.. “Kürtçülük”le meşgulüz şimdilik…😤🤨

Mümtaz Turhan’ın Millet ve Milliyetçilik, Garplılaşmanınn Neresindeyiz?, Kültür Değişmeleri isimli kitapları , bir zamanlar Türk milliyetçisi gençleri egitme/yetiştirme çalışmalarımızın başucu kitapları listesinde yer almaktaydı. O günleri hatırlayan dostlarımız, bu kitapların milliyetçi gençlere mutlaka okutulması yönündeki Türkeş Beyin ısrarlı tutumunun şahidi olmuşlardır.

Özellikle Turhan’ın “Kültür Değişmeleri” kitabı başlı başına çok yankı yapmış, çok kereler basılmış, hem genelde Türk düşünce tarihine ve hayatına derin tesirler bırakan bir eser olurken; hem de Türk milliyetçileri için millet ve milliyetçilik kavramına bakışta aydınlatıcı bir rol üstlenmiştir. Diyebiliriz ki, Türk milliyetçiliği ideolojisinin Cumhuriyetin kuruluş yıllarından bu tarafa gelen tarihinde GÖKALP – TURHAN – GÜNGÖR çizgisi çok önem arzeden bir konudur. Turhan’in sosyal psikoloji gözüyle tarih, millet, kültür tanımlamaları Türk milliyetçileri için her daim okunması, incelenmesi, değerlendirilmesi gerekli hususlar olacaktır. Türk düşünce tarihinin büyük ziyalısı, büyük Türk milliyetçisi Mümtaz Turhan’ı vefat yıldönümünde rahmet ve minnetle anıyoruz.

01 Ocak 2026

Şevket Bülend YAHNİCİ