20 Şubat 1957 Sadri Maksudi Arsal’ın, 23 Şubat 1918 Numan Çelebicihan’ın vefat yıldönümleri. Türk Dünyasının iki büyük ziyalısına rahmet diliyoruz. Ne kendilerini, ne de Türklük yolundaki kavgalarını unutmamak lazımdır.

Biri bir bütün ömrünü (çok kısa yaşadı) Kırım Türklüğünün varlık ve istiklâl davasının uğrunda yaşadı.1917 Kırım Halk Cumhuriyeti Başkanı oldu. Kırım Devleti anayasasını yaptı, Kırım milli marşının sözlerini yazdı.

Kırım Cumhuriyeti’nin ömrü uzun olmadı. 1918 yılında Rus orduları Kırım’ı işgal etti. Devlet Başkanı Numan Çelebicihan tutuklandı. 23 Şubat 1918 tarihinde işkenceye tabi tutulduktan sonra, Akyar’da kurşuna dizilerek öldürüldü.
Büyük bir Türk milliyetçisi ve hürriyet aşığı bir kahramandı. Genç yaşında canına kıyanlar, hem O’na hem halkına karşı öyle kinliydiler ki, cesedini bulunmasın diye Karadeniz’e attılar.

Marşında “Millet için ölmeye söz verip, ant içiyor “ve diyordu ki, Kurultayda han olsam, yine mezarcılar gelip gömecek…” O’na gömüleceği bir mezarı bile çok gördüler, ama o hala Kırım’lıların kurultayında HANDIR.

Sadri Maksudi Arsal ise İdil l-Ural bölgesinin yetiştirdiği bir başka büyük Türkçü ziyalımızdır. “Milliyet duygusunun sosyolojik esasları” Türkçü fikir ve düşünce tarihinin en önemli bir eseridir. Türk dili,Türk tarihi,Türk hukuku konularında çok kıymetli eserlerin de imza sahibidir. Ömrünü tamamladığı Turkiye’de üniversiteye ( Hukuk Fakültesine ve Türk hukukuna) değer katmıştır. İdil-Ural bölgesinin Zeki Velidî Togan, Yusuf Akçura, Ahmet Agaoğlu gibi diğer ziyalılarıyla birlikte coğrafyamızdaki Türk milliyetçiliği fikir ve düşünce sisteminin ideologları olmuşlardır. 1917’de kurulan UFA Milli İdaresi ve Meclisi’nin başkanlığını yapmıştır. Türklük yolunun ve sevdasının bu iki büyük sevdalısın rahmetle, minnetle anıyoruz. Hayatları ve mücadeleleri bütün dünya Türklüğü gençlerine örnek olacaktır, unutmayalim, unutturmayalım.

21 Şubat 2026

Şevket Bülend YAHNİCİ