Bir “devlet aklı” lafıdır, yıllardır söylene gelmektedir. İki laf bana nedense daima saçma gelmiştir. Birincisi “derin devlet”, genelde iki anlamlı kullanıldığını zannediyorum. .Birinci anlamı öyle bir derin devlet vardır ki, o hep gizlidir, hiç ortaya çıkmaz, ortalıkta görülmez, ancak ne zaman devletin başı sıkışacak olsa o “derin devlet” yetişir, problemleri çözer. ( İyi de bu yolla devletin derini tarafından çözüleceğine inanılan hiçbir problemin çözülmeksizin devam ettiği de hayatın gerçeğidir.) İkinci anlamı ise bir yerlerde saklı duran bu “derin devlet”in başa bela her musibet işi derinden derine organize edip aslında devlete de derin zararlar verdirttiğidir. Ben iyiye, ya da kötüye yönelik böyle bir organize yapının olmadığına, olamayacağına inanırım. Devlet hayatında İYİ -DOĞRU – GÜZEL insanlar vardır ve devletin iyi, güzel doğru işlerini bu namus ehli, çalışkan, vatanperver insanlara borçluyuzdur. Bunların yüzü suyu hürmetine devlet ayakta durabilmekte, maazallah yıkılmamaktadır. Kötü anlamdaki “derin devlet” ise namussuz, vatansevmez, şahıslardan -veya topluca- suç işlemeye mütemayil, yanlışa, kötüye heveskar insanlardan oluşur. Kötü anlamdaki bu işin adı “derin devlet” olamaz. Olsa olsa devletin içine sızmış suçlular veya suç örgütleri tanımlaması daha doğru olur. İşin aynı şekilde tahlili ve mantık yürüterek “devlet aklı” lafi üzerinden değerlendirilmesi de bizi benzer sonuca götürür. “Devlet aklı” diye bir akıl var ve bu akıl lafı yine İYİYİ -GÜZELİ- DOĞRUYU tarif için kullanılıyorsa o zaman akla gelen soru: Peki o zaman biz neden bu zavallı haldeyiz…” Çünki “devlet aklı” dediğiniz nesne her neyse AKILLI, AKILCI, MANTIKLI, VATANPERVER OLMAK ZORUNDADIR. Böyle olmayan; ya da olan biten işleri aklın, mantığın, vatanseverlerin almadığı bir akıl “devlet aklı” olabilir mi ?..

10 Ağustos 2025

Şevket Bülend YAHNİCİ